Cordyceps, Vleesetende Genezende Paddenstoel?

Meestal en ook het liefst, schrijf ik hier over kruiden die je makkelijk zelf in het wild kunt vinden, in je naaste omgeving, of die makkelijk te telen zijn in je tuin, maar ik hou ook van exotica, en daarom een post over een zeer bizarre zwam, die tevens een belangrijk adaptogeen kruid is, de Cordyceps, of in het Tibetaans als yartsa gunbu of yatsa gunbu (དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་), dit betekent letterlijk ´Zomerkruid Winterworm´ (de worm in de winter, wordt een plant in de zomer), hoe dit zo kan…..dat ga ik vertellen…..


Gedroogde Cordyceps (Cordyceps sinensis), het onderste deel is de larve, het bovenste deel het vruchtlichaam van de zwam

De Cordyceps is een paddenstoel uit de Clavicipitacea-familie en is het resultaat van de parasitaire relatie tussen de paddenstoel en de rupsen van de Hopwortelboorder (Hepialus humuli), een mot, verschillende soorten van deze mot leven op het Tibetaanse Plateau (Tibet, Qinghai, West-Sichuan, SW-Gansu & NW Yunnan, allen in China en de the Himalaya (India, Nepal, Bhutan). De paddenstoel ontkiemt in de levende rups, doodt deze en mummificeert het dier, en dan groeit de Cordyceps uit het lichaam van de rups. De rups, leeft ondergronds op de alpiene graslanden op het Tibetaans Plateau en de Himalaya op een hoogte tussen de 3000 en de 5000 meter hoog. Het dier leeft daar 5 jaar, voordat ze ontpopt. De schimmel dringt het lichaam van de rups binnen en vult het hele lichaam van het dier met mycelium. het is niet bekend hoe de schimmel het lichaam van de rups binnendringt, mogelijk door orale opname van de rups of door de luchtporien van het dier.

De geslachtsnaam is een samenstelling van de Latijnse woorden ´cord´ wat knuppel betekent en ´ceps´, wat hoofd betekent. De soortnaam sinensis, betekent ´uit China´.


Dit onopvallende motje is de Hopwortelboorder (Hepialus humuli), de larve van deze mot, is het voedsel voor de Cordyceps sinensis

In het Tibetaans is de paddenstoel bekend als yartsa gunbu of yatsa gunbu (དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་), dit betekent letterlijk Zomerkruid Winterworm (de worm in de winter, wordt een plant in de zomer). In het Nepalees is de naam yarshagumba, yarchagumba यार्शागुम्बा, en in het Bhutanees Yartsa Guenboob. In India is het bekend als keera jhar of keeda ghas in India. In China is de naam dong chong xia cao (冬虫夏草) wat ook weer “winterworm, zomergras´ betekent, een letterlijke vertaling van de Tibetaanse naam. Deze Tibetaanse naam wordt voor het eerst genoemd in de 15de eeuw door de Tibetaanse arts Zurkhar Namnyi Dorje in zijn tekst: Man ngag bye ba ring bsrel (“Instructies over een Myriade van Medicijnen”). In het Japans heet de paddenstoel tōchūkasō. De Engelse naam “vegetable caterpillar” is een misvatting. ´Caterpillar fungus´ heeft de voorkeur.

Er zijn meerdere Cordycepspaddenstoelen in de wereld en ze zijn allemaal parasitair.

http://www.youtube.com/watch?v=XuKjBIBBAL8
Spectaculair BBC Planet Earth fragment met meerdere soorten cordyceps, not for the faint of heart…:-)

Cordyceps heeft voor een geneeskruid een korte geschiedenis, volgens de overlevering ontdekte 1500 jaar geleden, herders op de Tibetaanse Hoogvlakte de werking van de Cordyceps, het viel hun op dat dieren die op bepaalde weiden graasden, er veel beter uitzagen en gezonder waren dan andere dieren, nu waren de bergweiden in de Himalaya overdekt met een verscheidenheid aan grassen en bloeiende planten, maar opvallend was dat vee dat graasde op deze vlakten werden aangetrokken door een paddenstoelachtig gras. De herders kwamen tot het inzicht dat het de paddenstoel was die hun vee zo gezond maakte, het nieuws verspreidde zich snel en Tibetaanse artsen begonnen de paddenstoel te verzamelen en toe te dienen aan mensen, waarbij ze ontdekten dat het middel een flink aantal aandoeningen kon genezen die ze voorheen niet konden genezen. In China wordt Cordyceps voor het eerst genoemd in het klassieke TCM compendium van Wang Ang uit 1694. In Tibet werd het middel al eerder beschreven in medische geschriften. In de 18de eeuw was het opgenomen in de Materia Medica van Wu Yiluo als Ben cao cong xin. Het gebruik van Cordyceps in het oude China is uitgebreid beschreven door Christopher Hobbs, de bekende herborist en specialist op het gebied van medicinale paddenstoelen. Volgens hem werd de paddenstoel alleen gebruikt door leden van de keizerlijke familie, vanwege de zeldzaamheid van de schimmel. De bereiding van de schimmel in keizerlijke kringen was nogal bewerkelijk, de paddenstoel werd in de maag van een eend gestopt, de eend werd vervolgens geroosterd op een laag vuur. De paddenstoel werd vervolgens verwijderd en dan werd de eend vervolgens opgegeten over een periode van 8 tot 10 dagen.


Bescheiden oogst, maar wel zeer waardevol

Buiten het verre oosten was Cordyceps grotendeels onbekend tot de jaren 90 van de 20ste eeuw. Dit veranderde toen de aandacht van de wereld werd getrokken door drie vrouwelijke Chinese atleten, Wang Junxia, Qu Yunxia en Zhang Linli. Deze atleten verbraken 5 wereldrecords op de 1500, 3000 and 10.000 meter in 1993, tijdens de Nationale Spelen in Beijing, China. Dit veroorzaakte veel wantrouwen en aandacht. Volgend op de wedstrijd werd verwacht dat de vrouwen niet door de dopingtest zouden komen. Maar het bloed van de atleten liet geen sporen zien van verboden stoffen en hun coach Ma Junren vertelde de verslaggevers dat de atleten Cordyceps sinensis en schildpadbloed innamen. Tijdens de Olympische Spelen in Sydney, trok Ma Junren echter sommige van zijn atleten terug, hierdoor werd toch weer gespeculeerd op dopinggebruik. Dit hele verhaal zorgde er wel voor dat de paddenstoel in de westerse belangstelling kwam.


yartsa gunbu, Cordyceps sinensis in het wild

In Tibet is yartsa gunbu, zoals Cordyceps daar heet, inmiddels de meest belangrijke bron van inkomsten op het platteland, waar het 40% van het inkomen oplevert, en een aandeel van 8,5% aan het BNP van Tibet heeft. De prijs van de paddenstoel is enorm gestegen sinds het eind van de 20ste eeuw. In 2008 leverde een kilogram van de laagste kwaliteit 3000 US dollars op en een kilo van de beste kwaliteit meer dan 18,000 dollar. De jaarlijkse productie op het Tibetaanse Plateau wordt geschat op 100 tot 200 ton. De hoge waarde van de paddenstoel gaven het een belangrijke rol tijdens de Nepalese Burgeroorlog, waarbij de Nepalese Maoïsten en de regering vochten om de controle van de lucratieve handel tijdens het oogstseizoen in de herfst. Ook tussen dorpen kunnen onderling conflicten ontstaan over het beheren van de graslanden waar de paddenstoel groeit, soms zo ernstig dat er doden vallen. Het verzamelen van yarchagumba in Nepal is pas gelegaliseerd in 2001. De meeste vraag is in landen als China, Thailand, Korea en Japan. Het oogsten van Cordyceps wordt vaak gezien als een bedreiging voor de ecologie van het Tibetaanse Plateau, dit vanwege de toename van het aantal paddenstoelen dat geoogst wordt. Een bekend verhaal is dat sommige verzamelaars dunne twijgjes stoppen in de stomata van wilde Cordyceps om het gewicht groter te laten lijken, zodat men meer geld vangt voor de paddenstoelen. Twijgjes worden inderdaad gebruikt als het vruchtlichaam is afgebroken van de rups en heeft weinig van doen met een groter gewicht. Gecultiveerde Cordyceps is een alternatief voor in het wild geoogste producten en de producenten claimen een hogere consistentie van de inhoudsstoffen. Het kweken van Cordyceps wordt gedaan door het mycelium van de paddenstoel in een vloeistof te laten groeien (in China) of door het te laten groeien op graan (het westen). Stomata worden niet geproduceerd zonder de insectengastheer.

Cordyceps wordt handmatig verzameld in de Himalaya, dit gebeurd tussen mei en juni, in een periode van 4 weken. De paddenstoel is zo moeilijk te vinden dat zelfs geoefende verzamelaars minder dan 10 paddenstoelen per dag kunnen oogsten. De jaarlijkse oogst van Cordyceps van de hoogste kwaliteit is slechts 300 kilo, waardoor dit een van de zeldzaamste geneeskruiden ter wereld is.

http://www.youtube.com/watch?v=Wy6CbXHC9h8
Prachtige documentaire over de pogingen in Bhutan om Cordyceps op een duurzame manier te oogsten

Omdat wilde Cordyceps zo zeldzaam is en daarom zo prijzig, was het aantrekkelijk om de paddenstoel te gaan kweken. De Chinese Academy of Medical Sciences – Institute of Materia Medica was in 1982 voor het eerst in staat om de schimmel te cultiveren. Inmiddels wordt de schimmel over de hele wereld gekweekt. Het probleem is wel dat deze producten nogal verschillend in kwaliteit zijn en de inhoudsstoffen nogal kunnen variëren. Er zijn twee methoden voor het cultiveren van Cordyceps. In China gebruikt men meestal vloeistoffermentatie. De sporen van de Cordyceps worden toegevoegd aan een gesteriliseerde voedingsbodem, die is doordrenkt met de juiste voedingstoffen voor de paddenstoel. Hierdoor groeit de paddenstoel snel, als deze groot genoeg is, worden ze geoogst door de vloeistof weg te zeven en worden de paddenstoelen gedroogd. In Japan en de VS wordt een vast substraat gebruikt in de vorm van granen waarop de paddenstoel in een zak groeit. Meestal is het graan rijst. Als de paddenstoel groot genoeg is wordt deze gewoonlijk geoogst met het mycelium, de bespaard kosten, maar levert vaak wel een product op dat minder hoog is in inhoudsstoffen. De vloeistof die de Chinese producenten van Cordyceps gebruiken bevat mineralen en koolhydraten, men gebruikt hiervoor gedroogde zijdewormen. In de VS heeft de FDA gesteld dat Cordyceps alleen mag groeien op een bodem die geschikt is voor menselijke consumptie en volgens de FDA vallen zijdewormen daar niet onder. Het levert echter wel een beter product op. Ook groeien de paddenstoelen op de rijstvoedingsbodem te hard, waardoor de inhoudsstoffen ook drastisch afnemen.

In China en Tibet zelf wordt ook vooral het mycelium in de gemummificeerde larve als het meest medicinaal gezien en dat ontbreekt natuurlijk in de gekweekte vormen.

Producenten van gecultiveerde Cordyceps schermen vaak met het verhaal over vervuiling van wilde Cordyceps met zware metalen, sowieso een probleem met TCM kruiden en met trucs om het gewicht te vergroten door takjes in de rups te doen. Er zijn inderdaad wat meldingen van loodvergiftiging door Cordyceps van wilde oorsprong.

De bovengrondse delen bevatten:
- Proteïne
- Peptiden zoals cyclo-(Gly-Pro), cyclo-(Leu-Pro), cyclo-(Val-Pro), cyclo-(Ala-Leu), cyclo-(Ala-Val) en cyclo-(Thr-Leu).
- Aminozuren zoals phenylalanine, proline, histidine, valine, oxyvaline, arginine
- Kleine hoeveelheden polyaminen waaronder 1,3-diamino propaan, cadaverine, spermidine, spermine en putrescine
- Polysacchariden en oligosacchariden (stimuleren de functie van de macrofagen en de activiteit van de lymfocyten.
- Sterolen waaronder ergosterol, Delta-3 ergosterol, ergosterol peroxide, 3-sitosterol, daucosterol en campasterol.
- Nucleosiden waaronder adenine, uracil, uridine, guanosine, thymidine en deoxyuridine.
- Cordycepine
- Vitaminen waaronder Bi, B2, B12, E en K
- Mineralen waaronder K, Na, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Zn, Pi, Se, Al, Si, Ni, Sr, Ti, Cr, Ga, V en Zr.
Er is onenigheid over de vraag of de wilde en gekweekte vormen van Cordyceps dezelfde eigenschappen hebben. Volgens Bensky et al. (2004), heeft Cordyceps, die geteeld wordt in een laboratorium een gelijk klinisch effect en minder toxiciteit als de wilde vorm. Een andere soort Cordyceps lijkt gelijke klinische eigenschappen te hebben als de C. sininensis, namelijk de C. hawkesii.

Binnen de Chinese en Tibetaanse geneeskunst wordt Cordyceps gebruikt voor een veelvoud aan lichamelijke klachten, variërend van vermoeidheid tot kanker. Het wordt gezien als een middel dat het evenwicht tussen Yin en Yang bevorderd. Vanuit de visie van de TCM wordt Cordyceps gezien als warm en zoet, en werkt het via de Long en de Nierkanalen. De werkzame stoffen van de paddenstoel worden intensief onderzocht. Veel van dit onderzoek wijst op het beschermende effect op het beenmerg , waardoor de aanmaak van witte bloedcellen bevorderd wordt en daarmee de algemene weerstand. Niet alleen wordt de aanmaak van witte bloedcellen bevorderd, maar ook de basische fosfaat activiteit van de witte bloedcellen, hierdoor kunnen witte bloedcellen langer leven en actiever zijn.


Het moeizame verzamelen van Cordyceps

Cordyceps wordt gebruikt bij de complementaire behandeling van kanker.
De deling van kwaadaardige cellen kan geremd worden door het gebruikt van Cordyceps in aanvulling met chemotherapie, ook kan de paddenstoel worden gebruikt om de verspreiding van kwaadaardige cellen in het lichaam worden tegengegaan. Cordyceps versterkt ook het afweersysteem van het lichaam, door de T-cellen en de macrofagen te stimuleren, waardoor het lichaam tijdens de zware reguliere kankerbehandeling op kracht blijft en in staat is om ziekteverwekkers te bestrijden. Het kan aanvullend worden gebruikt bij chemotherapie, radiotherapie en na zware operaties.

Onderzoek op muizen toonde aan dat Cordyceps het beenmerg en het spijsverteringsstelsel beschermd tegen oxidatie. De schimmel vergroot de afmetingen van de milt en verkleint de afmeting van de thymus en voorkomt atrofie van de milt en lever en hypertrofie van de thymus bij muizen die waren blootgesteld aan cyclophosphamide. Ook was het DNA, RNA en de proteinewaarden in de milt aanzienlijk verhoogd.

Van oudsher wordt Cordyceps ingezet als afrodisiacum. Binnen de TCM wordt Cordyceps ook veelvuldig ingezet bij erectiestoornissen. Een onderzoek op muizen toonde aan dat de schimmel mogelijk ook een antidepressieve werking heeft.

Waarschijnlijk beschermd Cordyceps de lever tegen schade. Ook verlaagd het middel de bloedsuikerspiegel en kan nuttig zijn voor mensen met een insulineresistentie.

Binnen de TCM wordt Cordyceps veel ingezet bij nieraadoeningen. De behandeling met Cordyceps verlaagde de hoeveelheid proteïne in de urine van mensen met een chronische nefritis binnen 24 uur.

Cordyceps heeft een brede werking op hart en bloedvaten. Allereerst verlaagt de paddenstoel een verhoogde LDL-cholesterolspiegel en verhoogd het, het gehalte aan HDL-cholesterol. Het ontstaan van afzettingen van cholesterol in de vaten wordt tegengegaan omdat Cordyceps de macrofagen stimuleert, deze immuniteitscellen, kunnen traag worden en zich afzetten op de vaatwanden, waar ze een aanhechtingspunt kunnen vormen voor LDL-cholesterol. Cordyceps lijkt van positieve invloed te zijn op de haarvaten, aangezien het een succesvol middel is, voor de behandeling van tinnitus oftewel oorsuizingen, deze aandoening ontstaat vaak omdat vloeistof zich verzameld in het binnenoor, waardoor druk ontstaat. Voor de vorm van tinnitus die ontstaat omdat de gehoorzenuwen zijn beschadigd, kan Cordyceps niet worden ingezet.

Doseringen
Gedroogd: een typische dosering van Cordyceps is tussen de 525 mg en 1000 mg tweemaal daags
Natuurlijke Cordyceps kan heel prijzig zijn en veelal worden gekweekte vormen gebruikt.
Ǿ: 2 tot 4 ml 2 x daags

Contra-indicaties, bijwerkingen en interacties
Cordyceps heeft een steroïdale werking, hierdoor moet je oppassen met klachten die samenhangen met een overgevoeligheid voor hormonen, bijvoorbeeld vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker door erfelijke factoren of mannen met prostaatkanker. Cordyceps is niet geschikt voor kinderen. Mensen die langdurig gebruik moeten maken van bloedverdunnende reguliere medicijnen kunnen Cordyceps beter vermijden vanwege de bloedverdunnende eigenschappen. Mensen die aan COPD klachten lijden en gebruikt maken van inhalers kunnen Cordyceps beter laten staan. Verder de mensen die gebruik maken van immunosuppressante medicijnen, omdat ze lijden aan auto-immuniteitsaandoeningen zijn niet direct gebaat bij het effect van Cordyceps. Verder zijn er sporadische meldingen van constipatie, buikpijn, onregelmatige menstruatie en een geval van het uitblijven van de menstruatie na het innemen van capsules met daarin Cordyceps.

This entry was posted in Kruidenverhalen and tagged , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Cordyceps, Vleesetende Genezende Paddenstoel?

  1. gonnie says:

    Op dit moment zou ik dat niet weten Ria, het gaat meestal om capsules en tabletten online en in winkels en dan heb je weinig controle over bijvoorbeeld vulmiddelen, concentraties en dergelijke.

    Het mooiste zou zijn als je de paddenstoel zelf zou kunnen vinden, ik denk dat je de meeste kans maakt bij een Chinese kruidenwinkel, mogelijk moeten ze het voor je bestellen. Hou rekening met een hoge prijs.

    Mvg.
    Gonnie van Elteren

  2. ria havermans says:

    beste,

    waar kun je een goede kwaliteit van cordyceps kopen?

    vriendelijke groeten,

    Ria Havermans
    Hazelarenlaan 11
    3500 Hasselt
    België

Leave a Reply