Een Allerneteligste Zeepsituatie

Als je genoeg hebt van Brandnetelstamppot, Brandnetelsoep, Brandnetelquiche, Brandnetelsap, Brandnetelpastei, Brandnetelsiroop en Brandnetelthee, en je hebt nog steeds Brandnetels in je tuin, treur dan niet, want je kunt er nog veel meer mee doen!

Bijvoorbeeld zeep maken. Het maken van zeep is een praktische manier om de geneeskrachtige eigenschappen van kruiden te verwerken in een product dat je iedere dag nodig hebt. Naast praktisch is het ook ontegenzeggelijk creatief en zelfs verslavend. Dus kijk uit…!

Brandnetelzeep is geweldig voor allerlei huidproblemen, zoals eczeem, allergische reacties, psoriasis, en ook als je gelukkigerwijs niet te lijden hebt onder deze aandoeningen, is Brandnetelzeep gewoon een traktatie voor je huid. Deze zeep bevat alle Brandnetel die er maar mogelijk in kan.

Naast Brandnetel bevat deze zeep veel olijfolie, olijfolie is en blijft een van de beste huidverzorgende producten. Ook bevat de zeep kokosolie, dit is zowel verzorgend als reinigend, en zorgt ervoor dat de zeep lekker schuimt.

Dit recept is meer geschikt voor mensen die al iets weten over zeepmaken. Mocht je een beginneling zijn op het zeepmaakvlak, verdiep je er dan eerst in, op het internet kun je talloze sites vinden waarin dit wordt uitgelegd, en ook kun je vele video’s op YouTube vinden. Zeepmaken is niet geheel zonder gevaar, maar als je voorzichtig werkt en je aan de regels houdt is er niets aan de hand.

Dit recept is voor een hot proces zeep, maar je kunt het net zo goed gebruiken voor een cold proces zeep.

Wat heb je nodig?

- Een crockpot of een Au-bain-Mariepan (sommige ervaren zeepmakers gebruiken voor hot proces ook de oven)
- Een Smartstill (destilleerapparaat, je kunt het hydrolaat eventueel vervangen door een brandnetelinfuus of gewoon water als je geen Smartstill bezit)
- Een metalen zeef
- Koffiefilters
- Elektrische weegschaal
- Thermometer die tot 100 graden Celsius gaat
- Staafmixer
- Lepels om te roeren
- Glazen of plastic gietbekers
- Mallen (hiervoor kun je siliconen bakvormen gebruiken, maar ook lege melk – en sappakken en natuurlijk echte zeepmallen)
- Latex handschoenen
- Veiligheidsbril (eventueel)
- Ciderazijn (mocht je toch loogoplossing op je huid krijgen, spoel het dan hiermee weg)

Zeepingredienten:

Vetten
- Brandnetelmaceraat op olijfolie, gefilterd: 635. 028 gram
- Brandnetelmaceraat in kokosolie 272.156 gram

Loogoplossing
- Brandnetelhydrolaat (te maken met de Smartstill) of Brandnetelthee of water 344. 73 gram
- NaOH (loog, in de vorm van gootsteenontstopper van het Kruidvat, veel mensen die beginnen met zeepmaken schrikken van dit ingredient, maar je kunt GEEN zeep maken zonder loog) 129. 104 gram

Toegevoegd
- 40 gram Brandnetelpoeder (kopen of brandnetels drogen en fijnmalen)

Supervet
- Kokosolie 50 gram

BEREIDING
Omdat je eigenlijk alles zelf maakt in deze zeep, laat ik je alle stappen zien in het proces om tot deze zeep te komen. Ik besef dat niet iedereen een crockpot of een destilleerapparaat heeft, maar ook zonder deze hulpmiddelen kun je een dergelijke zeep maken. De crockpot kun je vervangen door een au-bain-Mariepan, en zoals eerder al verteld, het hydrolaat kun je eventueel vervangen door een infuus of water, de zeep zal dan wel minder ‘netelig’ zijn.

Het Brandnetelhydrolaat
Een hydrolaat is een gedestilleerde wateroplossing van een kruid, alle in water oplosbare delen van de plant worden gedestilleerd, het resultaat is een sterk concentraat van deze stoffen, veel sterker dan een infuus of thee. Hydrolaten zijn transparant van kleur.


Hier zie je de Smartstill gevuld met zojuist geplukte verse Brandnetel. De verhouding plantendelen/water is 1:2. In deze bereiding gebruik ik vier liter water.

Je vult je Smartstill tot de helft met vers geplukte Brandnetel, beetje aandrukken en dan voeg je vier liter water eraan toe. Let op…je gebruikt ALLEEN de voorloop, dit in tegenstelling tot het destilleren van alcohol, waarbij je de voorloop juist vermijdt, omdat deze methyl bevat, bij het destilleren van hydrolaten is de voorloop het sterkst in samenstelling. De voorloop is de eerste liter die je destilleert. Je hebt niet alles nodig voor deze zeep, het restant kun je een paar maanden bewaren, koel, in een donkere fles.

Dan sluit je hem aan en je plaatst er een brandschone glazen literpot onder.


Smartstill aan het werk

Na ongeveer een uur begint het destillatieproces, het apparaat begint te druppen. In totaal ben je ongeveer drie uur kwijt voor een liter Brandnetelhydrolaat. Dit hydrolaat heeft een sterk Brandnetelaroma.

Daarna ontkoppel je de destilleerketel en zeef je je hydrolaat met een koffiefilter in een andere brandschone kan. Als je niet gelijk zeep gaat maken, doe het dan in een schone fles en plaats het in de koelkast.

Klaar!

Het Brandnetel/Olijfoliemaceraat

Giet de benodigde olijfolie in een crockpot (of Au-bain-Mariepan) en voeg zoveel verse brandnetel toe, totdat de olie verzadigd is, dit is het punt, dat roeren in de pot moeilijker gaat. Zet de crockpot op ‘low’. Laat dit met de deksel eraf ongeveer 5 uur trekken, het deksel moet eraf, omdat op deze manier water kan verdampen, die zich bevindt in de Brandnetels.


Vers geplukte Brandnetel in Olijfolie in de Crockpot

Daarna zeef je het Brandnetelmaceraat met een koffiefilter in een kom. Als je niet gelijk zeep gaat maken, doe je het in een fles en bewaar je het koel.

Klaar!

Het Brandnetel/Kokosoliemaceraat

Smelt de benodigde (of meer, je kunt het goed bewaren) in de crockpot op ‘low’, en voeg zoveel verse brandnetel toe, totdat de olie verzadigd is, dit is het punt, dat roeren in de pot moeilijker gaat. Laat dit met de deksel eraf ongeveer 5 uur trekken.


De kokosolie smelt in de crockpot

Daarna zeef je het Brandnetelmaceraat met een koffiefilter in een kom. Als je niet gelijk zeep gaat maken, doe je het in een pot en bewaar je het koel.


Afzeven Brandnetel/kokosoliemaceraat

Kokosoliemaceraten stollen weer zodra ze afkoelen, in de zomer moeten ze koel bewaard blijven, als je dat doet zijn ze ongeveer 2 jaar houdbaar. Ze vormen niet alleen een goede basis voor zeep, maar ook voor zalven en cremes.


Gestold Brandnetel/Kokosoliemaceraat

Klaar!

Brandnetelpoeder
Pluk ongeveer 500 gr Brandneteltoppen en droog deze in ongeveer een week, gewoon ondersteboven ophangen in een goed geventileerde ruimte. Als de Brandnetels volledig droog zijn, verpoeder je ze in een keukenmachine of koffiemolen.

Klaar!

De Zeep

Weeg eerst je vetten goed af, wees zo precies mogelijk, vandaar de elektrische weegschaal. Doe ze in de crockpot en smelt ze tot ze een temperatuur van 50 graden hebben bereikt.


Afwegen Brandnetel/Olijfoliemaceraat


Afwegen Brandnetel/Kokosoliemaceraat

Trek nu je beschermende handschoenen aan en eventueel een beschermende bril.

Weeg je loog en water goed af, ook weer zo precies mogelijk. Voeg de loog bij het hydrolaat (of water of infuus), NOOIT je water bij je loog, dit vanwege spatgevaar. De oplossing gaat bruisen en moet zo snel mogelijk in een andere ruimte of buiten worden geplaatst, vanwege de dampen die vrijkomen en die de luchtwegen kunnen aantasten.


Loog afwegen

Na vijf minuten is de loogoplossing uitgebruist en kun je deze weer in je nabijheid plaatsen.

Meet nu de temperatuur van je vetoplossing en je loogoplossing, deze moeten allebei zo rond de 50 graden zijn, op dit moment kun je ze samenvoegen. Pak je staafmixer en voeg nu je loogoplossing voorzichtig bij je vetoplossing, zet de staafmixer op de laagste stand en begin te mixen…je ziet nu onmiddelijk het saponificatieproces van start gaan, je mengsel wordt dikker en is niet meer doorzichtig.


Mengen van de vetoplossing met de loogoplossing

Mix nu door totdat je ‘trace’ bereikt. Trace is het punt dat je zeepoplossing zo dik is, dat als je er een druppel op laat vallen, deze een spoortje nalaat, of dat je een spoortje met je staafmixer kunt trekken. Als je nu een cold proces zeep zou maken, dan zou je nu kunnen gaan overvetten en het brandnetelpoeder toevoegen, en je mengsel in een vorm gieten. Maar dit is hot proces, voordeel van hot proces zepen is dat ze gelijk te gebruiken zijn.


Zeepoplossing heeft trace bereikt

Zet je crockpot weer in het verwarmingselement op ‘low’.

Nu gaat je zeep verder saponificeren. Je ziet gelvorming ontstaan langs de randen van je crockpot, dit is glycerine, in commerciele zeep wordt dit verwijderd en apart verkocht, daarom droogt commerciele zeep je huid uit, dit is niet het geval bij onze zeep, wij laten de glycerine lekker in de zeep. Roer dit ieder kwartier weer door je zeepoplossing, met een houten lepel.


Hier zie je gelvorming aan de randen verschijnen

Dit proces gaat nu verder, gewoon af en toe roeren, het duurt ongeveer een uur, voordat je kunt gaan overvetten.


Bijna volledige gelfase is bereikt

Op een gegeven moment zal je zeep weer ondoorzichtig worden en lobbig. Je bent nu bijna klaar met het hot proces.


Dikke lobbige zeep, bijna klaar

Nu is het moment aangebroken om te gaan ‘supervetten’, je voegt dan extra vet toe, om de zeep nog fijner van kwaliteit te maken. Ik voeg aan deze zeep nog meer kokosolie toe, deze smelt gewoon in de zeep, goed doorroeren.


Supervetten met extra kokosolie

Dan voeg je het Brandnetelpoeder toe en dit roer je goed door.


Brandnetelpoeder in de zeep

Nu is de zeep klaar om in een mal gegoten te worden.

Glad strijken aan de bovenkant en op een koele plek verder laten afharden.


Bijna klaar nu

Dan de zeep uit de mal halen en eventueel in plakken snijden (afhankelijk van de mal). Deze zeep kun je gelijk gebruiken en hoeft niet te ‘rijpen’.


Het resultaat

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply