Klusje in mei, basttinctuur

Dit seizoen betekent voor de wildcraftende herborist topdrukte, een van de klusjes die nu gedaan moeten worden is het maken van basttincturen.

De bast van de meeste medicinaal actieve bomen, moet geoogst worden tussen de late lente en de vroege zomer. De werkwijze is voor de meeste bastsoorten min of meer gelijk. Het voorbeeld wat ik hier onder beschrijf, is een tinctuur van Wilgenbast (Salix alba), maar je kunt dit ook toepassen op bijvoorbeeld Eikenbast (Quercus robur) (dan wel de schors een jaar laten liggen, voordat je het verwerkt tot een tinctuur), Populier (Populus spp.) en Gelderse Roos (Viburnum opulus).

Wat heb je nodig
Snoeischaar
Scherp mes
Lege schone pot met deksel
60% ethanol (gebruik geen Stroh-rum)
4 takken Salix alba, ongeveer 2 cm doorsnede


Prima tak!

Alles begint met het zoeken en vinden van de juiste bomen en takken. Kies gezonde bomen, die niet te jong zijn, en neem jonge takken, niet dikker dan 2 cm doorsnede. Ze moeten minstens 30 meter verwijderd staan van een weg en niet blootstaan aan extreme vervuiling. Oogst nooit van 1 boom, maar neem verschillende bomen, dit om de individuele bomen niet teveel te belasten. Voor een potje tinctuur van 300 ml, heb je ongeveer 4 takken nodig. Snoei ze af met een schone snoeischaar en maak deze weer schoon met een beetje alcohol, voordat je een andere boom ermee te lijf gaat.

Ontdoe deze takken van de bladeren, eventueel kun je deze ook weer bij je tinctuur doen, maar het hoeft niet, ik heb in dit geval een pure basttinctuur gemaakt.

Bij Wilg zie je bij het ontdoen van de bladeren hoe makkelijk de bast loslaat. Je kunt met een scherp mesje nu de tak verder afstropen.


Bast laat makkelijk los

Als je alle schors van de takken hebt verwijderd, knip je de strippen verder in kleine stukjes, de snoeischaar is daar ook handig voor, maar een gewone schaar kan ook.

Doe de reepjes snel in een schone pot en overgiet ze met de 60% ethanol, totdat ze net onder het oppervlak staan. Label de pot (botanische naam, plantendeel (cortex), percentage alcohol en de datum), en zet weg op een donkere plek, paar keer per week even schudden en na twee maanden afzeven en bottelen in een schone fles. 5 jaar houdbaar.

Je hebt nu je eigen tinctuur gemaakt, let op…Wilgenbasttinctuur is een serieus geneesmiddel, vergeet vooral niet onderaan deze pagina, de contra-indicaties, interacties en bijwerkingen te lezen.

De bast bevat:
- salicine (salicylzuur ontstaat pas in de lever na een stofwisselingsproject). Heeft vooral een pijnstillende werking, de vermindering van de pijn door wilg, zet langzamer in dan aspirine, maar de werking houdt wel langer aan.
- catechine looistoffen (wilg bevat een zeer hoog gehalte aan deze looistoffengroep)
- flavonoide glycosiden zoals quercetine, rutine etc.

Wilg is een zeer goed middel om reumatische aandoeningen aan te pakken. Verder voor alle gewrichtsaandoeningen die gepaard gaan met ontstekingsverschijnselen en verdikkingen. Naast de ontstekingsremmende werking, is er ook een pijnstillende en diuretische werking van wilg. Het kruid laat zich heel goed mengen met andere kruiden die voor deze aandoeningen worden gebruikt. Het voordeel van Wilg boven aspirine is dat het minder schade aan de maag veroorzaakt, door de evenwichtiger samenstelling, wel is het zo dat Wilg minder snel werkt.

Wilgenbast is pijnstillend bij pijnklachten van het bewegingsapparaat, maar ook bij hoofdpijn en pijn die samengaat met infecties en koorts. Wilg helpt soms ook bij milde menstruatiepijnen. Een infuus van de bladeren heeft een kalmerend effect bij nerveuze slapeloosheid.

Wilgenbast is efficiënt bij het bestrijden van infecties die gepaard gaan met hoge koorts (in veel gevallen is koorts een zinvolle manier van het lichaam om zelf een infectie te bestrijden), maar bij te hoge koorts moet men echter ingrijpen. Wilgenbast lijkt een positief effect te hebben bij de ontstekingsfase van auto-immuniteitsaandoeningen.

Wilg met haar salicine, heeft een zeer goede werking bij ontstekingen van de spijsverteringsorganen, vooral die van de maag. Omdat de Wilg meerdere inhoudsstoffen kent, zal het aanwezige salicine minder negatief uitwerken op het maagslijmvlies dan bijvoorbeeld aspirine. De looistoffen zullen bijvoorbeeld schade kunnen voorkomen. Salicine kan ook worden ingezet om worminfecties te bestrijden. De looistoffen helpen bij diarree.

Let goed op!!! Zoals alle kruiden is Wilgenbast een serieus geneesmiddel! Wilg is geen middel dat als simplex oneindig lang gebruikt kan worden. Dit kan leiden tot pijn in de spijsverteringsorganen, net als bij aspirine, alleen treden deze verschijnselen bij aspirine al veel eerder in. Een maximaal gebruik van 6 weken en niet langer. Wilg mag niet worden gebruikt door kinderen onder de 12 jaar, zeker als deze koorts hebben, omdat zo de Ziekte van Reye kan worden getriggerd, zie Moerasspirea. Mensen die slecht reageren op aspirine moeten Wilg ook vermijden.

Gebruik Wilg niet samen met bloedverdunnende reguliere medicijnen zoals warfarine, reguliere diuretica, aspirine en NSAID’s (zoals ibuprofen en naproxen. Soms komt diarree na het gebruik van Wilg en bij zware overdoseringen en veel te lang gebruik ook in zeer zeldzame gevallen, misselijkheid, duizeligheid, oorsuizingen, vermoeidheid, verwarring, zwarte ontlasting en het makkelijk ontstaan van blauwe plekken. Alcoholgebruik kan de bloedverdunnende eigenschappen van wilg versterken. Wilg kan beter vermeden worden tijdens de zwangerschap en de borstvoeding.

Dosering tinctuur:
Ø: 1 tot 2 ml 3 x daags. Bij acute pijnklachten kan men de dosering opschroeven naar ieder uur 1 ml. (niet langer dan 3 uur op deze wijze toepassen).

Wil je veel meer weten over kruiden, vraag dan de brochures aan, van de cursussen en de lange opleiding!

This entry was posted in Wildcrafting. Bookmark the permalink.

Leave a Reply