Kruid van de Maand

Iedere maand verschijnt er op deze pagina een nieuwe kruidenmonografie, met daarin een zo volledig mogelijke beschrijving van een geneeskruid. De monografieen vormen ook de basis van de langere opleiding die Herba Sanitas verzorgt, het geeft dus ook een idee van het zeer verzorgde lesmateriaal! De monografieen van de kruiden die reeds 'kruid van de maand' zijn geweest, kunt u opvragen via gonnie@herbasanitas.nl á €2,50.

(tekst geschreven door Gonnie van Elteren, op deze tekst rust auteursrecht, kopieren mag alleen met toestemming van de auteur, en met vermelding van de naam van de auteur).

Gewone Vlier - Sambucus nigra

“Auf Johannistag blüht der Holler, da wird die Lieb' noch doller".

"Vor dem Holunder muss man den Hut abnehmen"

“Judas he japed with Jewen silver

And sithen an eller hanged hymselve. ”

Langland's Vision of Piers Plowman, midden 14^de eeuw.

Familie:

Kamperfoeliefamilie – Caprifoliaceae

Botanische naam

De geslachtsnaam Sambucus wordt al gebruikt door Plinius en andere schrijvers in de klassieke oudheid, en is een aanpassing van het Griekse woord Sambuca, een muziekinstrument dat veel werd bespeeld in de oudheid, waarbij bij het maken waarschijnlijk gebruik werd gemaakt van Vlierenhout. De moeilijkheid is wel dat dit een snaarinstrument was/is, terwijl traditioneel de Vlier altijd is gebruikt als basis voor fluiten. De soortnaam nigra staat voor zwart en slaat op de kleur van de bessen van de Vlier.

E: Black Elder, Common, het woord Elder komt van het Angelsaksische woord aeld, dit staat voor vuur, mogelijk werden uitgeholde Vliertakjes gebruikt om een vuur aan te wakkeren. In het Angelsaksische Engeland heet de boom Eldrun, wat verbasterd wordt tot Hyldor en Hyllantree in de 14^de eeuw, duidelijk is ook weer de taalverwantschap te zien tussen het modern Duitse Holunder.

F: Grand sureau
D: Schwarzer Holunder, Flieder

Volksnamen

Flear (Fries), Vlierder, Klokbushout, Buizerhout, Flarieboom, Flierenhijt, Heulenteer, Klotsbuizenhout, Vlaarboom, Vlaretakken, Boltenboom, Alhoren

Farmaceutische namen bedoelde delen

Folia Sambuci blad

Fructus sambuci bessen

flores sambuci bloemen
Flos sambuci bloemen

Geschiedenis

De Vlier is een boom met zeer belangrijk rol binnen de Europese cultuur en mythologie. Bij de Germanen was de Vlier heilig en gewijd aan Donar/Thor, maar ook aan de Godin Freya, die na de kerstening verder door het leven ging in Duitsland als Frau Holle, in Denemarken als Hyldemoer en in Nederland als Vrouw Arda of Vrouw Holle. Ze zou als een soort dryade in de Vlier verblijven en was het zinnebeeld van wedergeboorte. Mocht de Vlier gekapt worden en gebruikt worden als hout voor meubels zou ze de mensen die de boom hadden gekapt achtervolgen. De Vlier was dan ook bij de Germanen veel in gebruik bij begrafenisrituelen, de Friezen begroeven hun doden onder een Vlier en met een Vlierstaf namen de Germanen hun doden de maat voor de kist. In Wales dacht men dat de Vlier groeide waar bloed was gevloeid. Zowel binnen de Germaanse, Noorse en Griekse mythologie komen we het gebruik van de Vlier tegen als toverstaf, zo was de staf van Medea, dochter van de Godin van Tovenarij en de Onderwereld, Hekate, en zelf ook niet vies van wat magisch wapengekletter gemaakt van Vlierenhout.

In de Baltische landen geloofde men dat de Boomgod Puschkaitis, onder de wortels van een Vlier domicilie hield. In vele Europese landen brengt het ongeluk om een Vlier om te hakken en werd de Vlier met veel respect benaderd. De Vlier is ook traditioneel een beschermende boom, die de mens en zijn vee zou beschermen tegen het kwaad, bliksem, heksen en de duivel. Vlier werd dan ook veel aangeplant bij deuren en stalopeningen. De Vlier is echter ook een heksenboom, die ook met de duivel zelf in verband werd gebracht. Men dacht ook dat Judas zich had opgehangen aan een Vlier en dat dit de boom ook een negatieve lading had gegeven. Van de geur werd gezegd dat hij tot dodelijke flauwtes kon leiden, en een kinderwieg van Vlierenhout was vragen om moeilijkheden. Binnen de (kruiden)geneeskunst is de Vlier een voornaam kruid. Dat al door Theophrastus werd omschreven, Hippokrates noemt het kruid urinedrijvend en als kruid bij vrouwenkwalen. Dioscorides beschouwde de wortel als middel tegen slangenbeten. De bessen werden ook als haarverf gebruikt. Alle delen van de plant werden ooit medicinaal toegepast, de bladeren, de bloemen, de bast, de zaden en de bessen.

Botanie

De Vlier is een struik of kleine boom uit de Kamperfoeliefamilie die tot 10 meter hoog kan worden en een stamdikte kan bereiken van 30 cm Ø. Zij is wijdvertakt met een lichtgrijze bast als ze jong is en een donkergrijze bast naarmate ze ouder wordt. Jaarlijks loopt Vlier uit met rechtopstaande uitlopers. De tegenover elkaar staande bladeren staan met 5 tot 7 aan een steeltje en zijn elliptisch van vorm en getand, bij kneuzing hebben ze een geur die in de verte lijkt op gebakken popcorn al ervaren veel mensen de geur ook als onaangenaam. De crèmekleurige bloemen zijn tweeslachtig en staan in schermen die tussen de 8 en 15 cm breed kunnen zijn, ze zijn bedekt met stuifmeel en worden bevrucht door kleine vliegjes en kevertjes die op de geur van de bloemen afkomen, die enigszins weeig zoetig is en niet voor iedereen plezierig. Na de bloei verschijnen de bessen die eerst groen zijn en verkleuren naar bijna zwart. Deze bessen worden veel gegeten door vogels.

Teelt

Vlier is totaal niet moeilijk en kan bijna overal groeien, wat prettig is voor zo’n veelzijdige plant. Vlier heeft wel een lichte voorkeur voor wat vocht. Meer zon betekent meer bloesem en vruchten. Vlier kan erg goed tegen snoeien en loopt makkelijk weer uit. Vlier is resistent tegen konijnen. Vlier trekt insecten en vogels aan. Zaaien kan het best, zo snel als het zaad rijp is in de herfst, zaai in een koude kas en dan moeten ze ontkiemen in de vroege lente. Het is een lichte koudekiemer. De zaailingen kunnen als ze hanteerbaar zijn in aparte potjes worden gezet en na wat groei in de tuin worden gezet. Stekken is aanzienlijk eenvoudiger dan zaaien. Neem deze van het halfrijpe hout en stek in een frame in juli of augutus.

Gebruikte delen

Medicinaal worden diverse delen van de Vlier gebruikt, maar het meest bekend zijn de bloemschermen, de bladeren en de bessen, de schors en de wortel worden echter ook wel toegepast.

Oogst en verwerking

De bloemen worden verzameld in de late lente en vroege zomer wanneer ze in volle bloei staan, het beste zijn schermen waarvan de bloemen volledig zijn geopend, vol met stuifmeel zitten en die nog niet uitvallen. De bessen wordt geplukt wanneer ze rijp zijn in augustus en september.

De bloemen bevatten:

- tot 3% flavonoiden (inclusief rutine, isoquercitrine en kaempherool)

- phenolische zuren

- triterpenen

- triterpeenzuren

- sterolen

- sporen van een halfvaste gele etherische olie

- slijmstoffen

- looistoffen

- suiker

- 8-9% mineralen (vooral kalium)

De bessen bevatten:

- suiker

- fruitzuren

- pectine

- looistoffen

vitamine A en C

- bioflavonoiden

- anthrocyaanpigmenten

- sporen van een etherische olie

- de hydrocyanische glycoside sambunigrine

De bladeren bevatten:

- triterpenen

- de hydrocyanische glycoside sambunigrine

- flavonoiden (rutine, quercetine)

- vetten

- vetzuren

- suikers

- alkanen

- looistoffen

- vitaminen

- harsen

De schors bevat:

- phytohaemagglutininen

- alkaloide (sambucine)

- harsen

- viburnisch zuur

- etherische olie

- vet

- was

- chlorofyl

- looizuur

- gom

- zetmeel

- pectine

Lichamelijke effecten

Bast:

- Purgativum

- Emeticum

- Diureticum

Bladeren

- Emollient (uitwendig)

- Vulneraricum (uitwendig)

- Purgativum

- Expectorant

- Diureticum

- Diaphoreticum

Bloemen

- Diaphoreticum

- anticatarrhaal

- antispasmodicum.

Bessen

- Diaphoreticum

- Diureticum

- Laxativum

Werkingsgebieden

1. Luchtwegen

De verse bloemen van de Vlier werken zweetdrijvend, dit is vooral te danken aan de aanwezigheid van de etherische olie, de gedroogde bloemen bevatten relatief minder van deze olie en zijn dus minder werkzaam. Naast de etherische olie werken de aanwezige bioflavonoiden ook stimulerend op de bloedcirculatie, wat ook een zweetdrijvend effect heeft. Vlier heeft ook een ontstekingsremmende werking. Verder is Vlier licht slijmuitdrijvend. Het verwarmend gevoel dat Vlier teweeg brengt zorgt ervoor dat ziekteverwekkers via de huid versnelt het lichaam verlaten, tevens is Vlier wat urinedrijvend waardoor ook via de urinewegen afvalstoffen sneller verwijderd worden wat de genezing in de hand werkt. De smaak van Vlier is lekker en troostend. Heel specifiek voor Vlier is dat het kruid actief is tegen tenminste een achttal griepstammen. Al deze eigenschappen samen maken Vlier zeer geschikt bij klachten die samenhangen met griep en verkoudheid.

Indicaties:

- griep en verkoudheid

- koorts die gepaard gaat met koude rillingen (die niet onderdrukt dient te worden)

- slijmvliesontstekingen van de bovenste luchtwegen

- bijholteontsteking

- laryngitis

- preventief bij slijmvliesproblemen veroorzaakt door hooikoorts

- amandelontsteking

- bronchitis

- longontsteking (aanvullend)

- astma (vooral als deze samengaat met allergie)

Toepassing en dosering bij klachten van de luchtwegen

Ø: 3 tot 5 ml, 3 x daags

Infuus: 3 tot 5 gram gedroogde bloemen op een kopje heet water, 3 x daags of wanneer nodig, thee zo heet mogelijk drinken.

Siroop: 3 x daags een glas van de met water aangelengde siroop van de bloemen

Siroop: 3 x daags een glas van de met water aangelengde siroop van de bessen

Kruidencombinaties bij klachten van de luchtwegen

- Lindebloesem (Tilia spp. ) bij griep en verkoudheid

- Gember (Zingiber officinale) , Lindebloesem (Tilia spp.) en Citroengras (Cymbopogon citratus) bij koorts (die niet onderdrukt dient te worden)

- Salie (Salvia officinalis) slijmvliesontstekingen van de bovenste luchtwegen (mits er geen sprake is van koorts) anders Zoethout (Glycyrrhiza glabra) of Hysop (Hyssopus officinalis)

- Knoflook (Allium sativum , Toorts (Verbascum thapsus), Rode Zonnehoed (Echinacea purpurea) en Canadese Geelwortel (Hydrastis canadensis) bij bijholteontsteking

- Brandnetel (Urtica dioica) , Smalle Weegbree (Plantago lanceolata) en honing van een lokale imker bij slijmvliesproblemen veroorzaakt door hooikoorts (allen preventief).

- Salie (Salvia officinalis) bij amandelontsteking (mits er geen sprake is van koorts) anders Kleefkruid (Galium aparine)

- Rode Zonnehoed (Echinacea purpurea) en Canadese Geelwortel (Hydrastis canadensis) bij bronchitis

- Rode Zonnehoed (Echinacea purpurea) en Canadese Geelwortel (Hydrastis canadensis) bij longontsteking (aanvullend)

2. Zenuwstelsel

Vlierbloesem is een mild werkend kruid om het zenuwstelsel te ontkrampen. Traditioneel wordt het aanvullend gebruikt bij klachten die samenhangen met een overspannen zenuwstelsel.

Indicaties:

- slapeloosheid

- lichte nervositeit en angstgevoelens

- rusteloosheid bij kinderen die ziek en hangerig zijn.

- rugpijn (vooral lage rugpijn)

- reumatische pijnen

- zenuwpijnen (aangezichtspijn, pijn na gordelroos)

Toepassing en dosering bij klachten van het zenuwstelsel

Ø: 3 tot 5 ml, 3 x daags of bij slapeloosheid 5 ml een uur voor het slapen en nog een keer 5 ml vlak voor het naar bed gaan.

Infuus: 3 tot 5 gram gedroogde bloemen op een kopje heet water, 3 x daags of wanneer nodig, bij slapeloosheid 1 kopje een uur voor het slapen, en nog een kopje vlak voor het naar bed gaan, thee zo heet mogelijk drinken.

Siroop: 3 x daags een glas van de met water aangelengde siroop van de bloemen, glas voor het slapen (voor het tandenpoetsen)

Siroop: 3 x daags een glas van de met water aangelengde siroop van de bessen, glas voor het slapen (voor het tandenpoetsen)

Vlierbessenwijn: glas voor het slapen

Kruidencombinaties bij klachten van het zenuwstelsel

- Slaapmutsje (Eschscholzia californica) of Valeriaan (Valeriana officinalis) bij slapeloosheid

- Lindebloesem (Tilia spp) bij lichte nervositeit en angstgevoelens

- Passiebloem (Passieflora incarnata) bij rusteloosheid bij kinderen die ziek en hangerig zijn.

- Valeriaan (Valeriana officinalis) of Gelderse Roos (Viburnum opulus) bij rugpijn (vooral lage rugpijn)

- Wilg (Salix spp.) bij reumatische pijnen

- Wolfskers (Atropa belladonna) in een D3!!! bij zenuwpijnen (aangezichtspijn, pijn na gordelroos)

3. Huid

Vlier heeft een verzachtende werking op de huid, bovendien heeft het ook een cosmetische werking. Door de ontsmettende en zuiverende werking helpt het kruid uitstekend bij kleine infecties van de huid.

Indicaties:

- kleine wonden en ontstekingen

- eczeem

- geirriteerde huid

- zonnebrand

- huidvlekken zoals sproeten en ouderdomsvlekken

- grauwe huid

Toepassing en dosering bij huidproblemen

Infuus: 3 tot 5 gram gedroogde bloemen op een kopje heet water, dit als basis voor een kompres, laten afkoelen, aanbrengen op de aangedane huid.

Zalf: aanbrengen op de aangedane huid.

Vlierbloesemwater: gebruiken als reinigingslotion

Kruidencombinaties bij huidproblemen

- Goudsbloem (Calendula officinalis) bij kleine wonden en ontstekingen

- Driekleurig Viooltje (Viola tricolor) en Rode Klaver (Trifolium pratensis) bij eczeem

- Goudsbloem (Calendula officinalis) bij een geirriteerde huid

- Sint Jansolie (Hypericum perforatum) bij zonnebrand

- Vijgen (Ficus carica) bij huidvlekken zoals sproeten en ouderdomsvlekken

- Framboosblad (Rubus idaeus) en Kruizemunt (Mentha spicata) bij een grauwe huid

Overigen

Bij alle besmettelijke kinderziekten zoals de waterpokken en mazelen die met koorts gepaard gaan. Door de urinedrijvende en licht pijnstillende werking een goed aanvullend kruid bij reumatische aandoeningen. Vlierthee is goed om toe te passen bij vermoeide ogen in de vorm van een kompres. Het sap van de bessen heeft een licht laxerende werking. Vlier wordt in het algemeen gezien als een bloedzuiverend kruid. Vlier is een zeer geschikt kruid voor kinderen.

Het zelf maken van Vliertinctuur

De Ø van Vlier is zinvol om te maken, mits men deze maakt van het verse kruid, immers in de etherische olie die de bloemen bevatten zitten veel werkzame eigenschappen. De beste basis is alcohol van tenminste 35%. Vul een schone pot met deze alcohol en doe daar de fijngeknipte bloemschermen met wat blad van de Vlier bij tot net onder de rand van de vloeistof, deksel erop. Laat dit minstens 2 maanden staan op een donkere plek, iedere dag schudden. Afzeven en doe de tinctuur in een donkere fles met naam van het kruid en de oogst – en botteldatum erop. Na ongeveer 2 maanden afzeven en bottelen.

Het zelf drogen van Vlierbloesem

Gebruik bloemschermen die in volle bloei zijn, sterk geuren en vol stuifmeel zitten. Kijk ze na op vliegjes en schudt die er eventueel af. Leg op een grote tafel witte vellen papier en plaats de bloemschermen hier met het steeltje omhoog op, het witte papier is om een het stuifmeel op te vangen, het meest geneeskrachtige bestanddeel van de bloemen. Droog ze niet in een slaapkamer of huiskamer want al na een dag begint de bloesem een nare kattenpislucht af te geven, dit stinken duurt overigens maar twee dagen, dan is het leed geleden. Binnen een week zijn de bloemen gedroogd, je kan ze nu makkelijk van de schermen verwijderen, door ze voorzichtig van de schermen te wrijven met je vingers. Je ziet nu ook duidelijk het stuifmeel. Doe de bloemen met het stuifmeel in een goed afsluitbare schone pot.

Het zelf maken van Vlierzalf

100 ml amandelolie au-bain-marie opzetten met daarin zoveel liefst verse bloemschermen van de Vlier (als men de bloemetjes enigszins van de schermen knipt, kan men veel meer bloesem in de olie kwijt, wat een sterkere zalf oplevert) dat het roeren in de olie moeilijk gaat (verzadigingspunt) dit in ieder geval 48 uur laten trekken op een zacht vuur. Als men een sterkere zalf wil kan men er na de eerste keer afzeven nog een tweede hoeveelheid Vlierbloesem bij doen en deze op dezelfde manier verwerken. Daarna afzeven en er op het vuur weer 15 tot 20 gr biologische bijenwas aan toe voegen, laten oplossen en in een goed afsluitbare pot doen.

Vliercider

Ingrediënten:

- 4 liter water

- 15 Vlierbloemschermen

- 2 eetlepels witte wijnazijn

- 2 citroenen of 3 limoenen in dunne schijfjes

- 500 gr suiker

Doe het water in een schone emmer, voeg daar de bloemen, de schijven citrusvrucht en de suiker aan toe en laat afgedekt 2 dagen staan. Zeven door een doek, wijnazijn erbij en bottelen. Bewaren (niet in de koelkast), na ongeveer twee weken ontstaat er koolzuur en is de drank heerlijk te drinken. Ongeveer 2% alcohol.

Vliersiroop

Ingrediënten:

- 2 liter water

- 10 Vlierbloemschermen

- 2 citroenen of 3 limoenen in dunne schijfjes

- 2 kilo suiker of 2 kilo honing

Doe het water in een schone emmer, voeg daar de bloemen en schijven citrusvrucht en laat afgedekt 2 dagen staan. Zeven door een doek in een pan en suiker erbij doen, dit laten inkoken tot siroopdikte en bottelen. Heerlijk met ijs.

Vlierpannenkoeken

Ingrediënten:

- een aantal grote bloemschermen van de Vlier

- 150 gr meel

- 100 ml melk

- 2 eieren

- snufje zout

- plantaardige olie om te bakken

Maak van het meel, de melk, de eieren en het zout op de traditionele manier pannenkoeken, doe een laagje in een goed verhitte pan op het vuur en plaats de bloemschermen met de steel omhoog in het beslag. Als het beslag gestold is en de pannenkoekl moet wordne gekeerd trek je de steeltjes omhoog, de bloemen blijven nu achter in de pannenkoek, draai de pannenkoek om en bak verder gaar. Lekker met ijs en poedersuiker.

Vlierbloesemazijn

Neem 150 gr gedroogde vlierbloemen en doe deze in een pot die men goed kan afsluiten, gier er een liter witte wijnazijn van een goede kwaliteit over en laat de pot afgesloten op een warme plaats 8a dagen staan, iedere dag even schudden. Dan afzeven en bottelen. Lekker bij zomersalades samen met een notenoliedressing.

Zoetzure vlierknoppen

Pluk onrijpe groene bloemschermen en doe deze in een grondig gewassen pot en overgiet ze met kokende azijn, voeg 100 gr suiker toe, laat de azijn afkoelen en sluit de pot. Dan twee weken laten staan en de vlierknoppen gebruiken in salades en als garnering.

Zoetzure Vlierscheuten

Snij in mei de groenste en best uitziende jonge Vlierscheuten van een struik, schil de buitenste schil eraf en plaats ze in gezouten water voor een nacht. Kijk goed of de scheuten niet houtig zijn, houtige scheuten zijn niet lekker. Voeg aan een liter goede wijnazijn 30 gr witte peperkorrels, 30 gr verse gember en een halve theelepel foelie en kook deze samen. Verwijder dan de Vlierscheuten uit het gezouten water, droog ze af met een theedoek en snij ze in stukjes van ongeveer 5 cm en plaats ze in aardewerken ovenschaal, giet de kokende azijn en plaats de ovenschaal afgedekt 2 uur in een oven van ongeveer 120 graden of au-bain-marie in een pan op een laag vuur. Wanneer ze zijn afgekoeld moeten de scheuten lichtgroen van kleur zijn, is dit niet het geval kook de azijn dan opnieuw op, giet ze over de scheuten en herhaal het proces. Het belangrijkste is dat de schaal heel goed is afgesloten, doe er eventueel nog wat aluminiumfolie overheen.

Aardbeien in Vliersiroop

Ingrediënten:

- 1 kg gewassen aardbeien

- 600 ml water

- 175 gr kristalsuiker

- rasp en sap van 2 citroenen

- 5 schermen Vlierbloesem

Doe het water, suiker en citroenrasp in een steelpan en laat de suiker langzaam oplossen op een laag vuur, en laat deze vervolgens 5 minuten koken op een hoger vuur. Haal dan de pan van het vuur en voeg het citroensap en de Vlierbloesem toe, laat de siroop afkoelen en zeef deze dan zorgvuldig. Doe de aardbeien dan in een mooie schaal en giet de siroop ervoer, laat enkele uren staan voordat ze gegeten worden.

Vlierbessenchutney

Ingrediënten:

- 1 kilo Vlierbessen

- 1 grote ui

- 500 ml azijn

- 1 theelepel zout

- 1 theelepel gemalen gember

- 2 eetlepels suiker

- ½ theelepel cayennepeper

- 1 theelepel mosterdzaad

Ontdoe de bessen van de steeltjes en was ze goed, doe ze in een pan en kneus ze met een houten lepel, snij de ui en voeg deze toe samen met de rest van de ingredienten en de azijn. Laat het geheel aan de kook komen en pruttelen totdat het dik wordt, goed roeren en laat niet aanbranden. Doe de chutney in potten en sluit deze af.

Nog een Vlierbessenchutney

Duw 1 ½ kilo Vlierbessen door een zeef. Doe 1 gesneden ui, 6 kruidnagels, 20 gr verse gember, 100 gr rozijnen, 75 gr suiker, wat foelie en cayennepeper en wat zout in een vijzel en maak fijn, doe alles bij elkaar in een pan en kook 10 minuten samen met de bessenpulp, dan van het vuur af en af laten koelen, doe de chutney dan in potjes en afsluiten.

Kruisbessen en Vlierbloesemjam

- 2.7 kg kruisbessen

- 2.7 kg suiker

- 1,1 liter water

- 12-15 Vlierbloesemschermen

- 15 g boter

Gebruik iets onrijpe kruisbessen en verwijder de steel en de puntjes aan de bovenkant, knip de bloemstengels ent onder de bloemhoofdjes af en bindt ze in een lapje kaasdoek. Doe het fruit in een pan met een dikke bodem en dek af met water, aan de kook brengen. Voeg de Vlierbloesem in de dichtgebonden doek eraan toe, laten pruttelen en af en toe roeren totdat het fruit zacht is, verwijder dan de pan van het vuur en neem de doek met Vlierbloesem eruit en knijp deze goed uit boven de pan, voeg dan de suiker toe en roer tot deze volledig is opgelost, het geheel weer aan de kook brengen, onderwijl roerend, na 10 minuten verwijderen van het vuur en maak het oppervlak schoon met een lepel, doe de jam in gesteriliseerde potjes en sluit deze goed af.

Vlierbloesemlotion

Ingrediënten:

- 1 eetlepel soja-lecithinekorrels (AOV)

- 250ml gedestilleerd water

- 1 eetlepel gedroogde Vlierbloesem

- 80 ml zoete amandelolie

Zorg er in de eerste plaats voor dat alles wat je gaat gebruiken brandschoon is en reinig je werkoppervlak met een ontsmettend middel, daarna met schoon heet water afnemen. kook het gedestilleerde water en voeg de Vlierbloesem er aan toe, afdekken en laten afkoelen. Wanneer het is afgekoeld, zeef je het water en doe je deze met de lecithinekorrels in een hittebestendige kom, afdekken en au-bain-marie verwarmen tot de lecithinekorrels zijn gesmolten, neem de kom dan van het vuur af en vermeng de lecithine goed met de vloeistof met behulp van een garde, voeg dan druppelsgewijs de olie toe en blij kloppen met de garde. Om de lotion goed te kunnen bewaren, kun je hem invriezen in ijsklontjesbakjes en gebruik je wat je nodig hebt.

Contra-indicaties, bijwerkingen en interacties

Vlierbloesem is zeer veilig toe te passen en kent geen echte contra-indicaties. De bast moet men niet toepassen tijdens de zwangerschap aangezien deze een sterk laxerende werking heeft. De jonge onrijpe bessen, jonge bast en de bladeren bevatten de giftige glycoside d-sambunigrine. Teveel rauwe bessen veroorzaken ook diarree en misselijkheid, dit effect verdwijnt als de bessen gekookt zijn.